حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )
160
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )
سهله گويند ، و هر سرزمينى كه شن و ريگ با هم آميخته باشد ، كوفه ناميده مىشود - هر دو به سرزمينى شنزار كوفه رسيدند در آنجا سه دير بود ، دير حرقه ، دير امّ عمر ، و دير سلسله و ميان اين سه دير تعدادى آبادى قرار داشت و اين بقعه آن دو نفر را شگفتزده كرد . هر دو از مركب پايين آمده ، در آن سرزمين نماز خواندند و هر يك از آن دو اين دعا را خواند : اى پروردگار آسمان و آنچه كه آسمان بر آن سايه افكنده و پروردگار زمين و هر آنچه بر روى آن است و خداوند باد و آنچه در فضا مىپراكند و خداوند ستارگان و آنچه فرود آيد و پروردگار درياها و آنچه در جريان است و پروردگار شيطانها و آنچه گمراه مىكنند و خداوند آباديها و آنچه در آن مىرويد ! كوفه را براى ما مبارك فرما و منزل اقامت و ثبات قرار بده . و شرح ماجرا را براى سعد نوشتند . هنگامى كه مردم در نبرد جلولاء شكست خوردند ، سعد همراه مردم بازگشت و زمانى كه عمار آمد ، مردم را به مداين برد و آنها از ماندن در آن شهر بدشان آمد . عمار گفت : آيا شرايط آب و هوايى آن براى زندگى شتر مناسب است . گفتند : نه ، آنجا پشه است ، عمار گفت كه عمر مىگويد عربها در سرزمينى كه آب و هوايش براى زندگى شتر مناسب نيست اقامت نمىكنند ، گويند : عمار همراه مردم خارج شد تا به كوفه رسيد . او مىگويد : پس از اين كه ما وارد مدائن شديم دريافتيم كه مسلمانان از ماندن در اين شهر اظهار ناراحتى مىكنند و گرد و غبار و مگس آزارشان مىدهد . عمر به سعد نوشت تا كسانى را بفرستد كه جايگاهى بجويند كه هواى گرم و مرطوب داشته باشد ، زيرا شرايط آب و هوايى سرزمينى را براى عربها سازگار است كه براى شتر و بز مناسب باشد . سعد از كسانى كه نزد وى بودند دربارهء جايى كه داراى چنين ويژگى باشد سؤال كرد و از ميان سران عرب - آنها كه عراق را ديده بودند - لسان را نام بردند . محل كوفه را لسان مىگفتند كه ميان نهرين تا چشمه بنى حذاء بود ، عربها مىگفتند : صحرا در روستا زبان خود را بيرون آورده است . آنها آنچه را كه مجاور فرات بود ، ملطاط ( ساحل ) مىگفتند . و آنچه مجاور گل بود ، نجاف ( جاى بلند ) مىناميدند . آن گاه عمر نامهاى به سعد نوشت و در اين باره دستور داد . همچنين او مىگويد : هنگامى كه مسلمانان و خذيفه نزد سعد آمده ، دربارهء كوفه خبر آوردند ، نامهء عمر دربارهء آنچه به وى گفته